An ecological look at language teacher educator wellbeing in Türkiye
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET SAK
Danışman: Nurdan Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu nitel çalışma, Türkiye'de üniversite bünyesinde görev yapan İngilizce öğretmeni yetiştiricilerinin iyi oluşunu incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, iyi oluşlarını kolaylaştıran ve engelleyen etkenler ile karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmada sahip oldukları eyleme geçme kapasiteleri (eyleyicilik) üzerinde durulmuştur. Katılımcıların iyi oluşu destekleyici nitelikte bir kurumun sahip olması gereken ideal özelliklere dair görüşleri de incelemiştir. Sekiz katılımcıyla gerçekleştirilen iki turlu görüşmelerden elde edilen veriler, Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yöntemiyle vaka içi analizlere tabi tutulmuş, ardından vakalar arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular, iyi oluşu destekleyen ekolojik etkenlerin karmaşık ve birbirine bağlı bir ağ oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bu etkenler arasında öğretmen yetiştirmenin hizmet odaklı yapısı, yapıcı meslektaş ilişkileri, yönetilebilir iş yükü, kurumsal takdir, araştırma başarıları, entelektüel tatmin ve iyimser kişilik yapısı yer almıştır. Buna karşın, baskı kaynaklarının daha yoğun olduğu görülmüştür. Bunlar arasında ağır iş yükü, sahtekarlık sendromu, destekleyici olmayan ve zorlayıcı kurumsal ortamlar (personel eksikliği, değersizlik hissi, güç hiyerarşileri, kıdem eksikliğinden kaynaklı dışlanmışlık duygusu), yurtdışında yaşanan daha tatmin edici deneyimlerle olan vii karşıtlık ve Türkiye'nin sosyopolitik bağlamına ilişkin unsurlar (yetersiz maddi kazançlar, kusurlu eğitim politikaları) yer almıştır. Tüm katılımcılar, kişisel ilgi alanları ve hobilerle uğraşmak, anlamlı sosyal ilişkilerden güç almak, sağlıklı bir işyaşam dengesi kurmaya çalışmak ve duygu düzenleme stratejileri (bilişsel yeniden değerlendirme, dikkat yöneltme, durum seçimi) kullanma yoluyla öz bakım için güçlü bir eyleyicilik sergilemişlerdir. Ayrıca, kapsayıcı, takdir edici, iş birliğine dayalı, şeffaf, adil, esnek, iş yüküne duyarlı ve kaynak açısından zengin kurumsal kültürü olumlu bir kurumun temel özellikleri olarak tanımlamışlardır. Bu bulgular, öğretmen yetiştiricilerinin mesleki işlevselliğini ve gelişimini destekleme konusunda çeşitli çıkarımlara işaret etmektedir.