Developing a decision-support tool for footbridge planning and design phases
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BADE ELOĞLU
Danışman: Arzu Sorguç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşanabilir bir kentin kalitesi her zaman yaya deneyiminin kalitesine dayanmaktadır. Ancak yayalar hala inşa edilmiş çevrelerde en savunmasız gruplardan biri olmaya devam etmektedir. Motorlu taşıt erişilebilirliğini önceliklendiren politikalarla, şehirler giderek daha fazla araç yolları etrafında şekillenirken, yayaların güvenli ve konforlu bir şekilde hareket edebileceği alanlar her geçen gün daralmaktadır. Bu tür çevrelerde, özellikle trafiğin hızlı olduğu çok şeritli yollarda, yaya köprüleri yaya geçidi inşasındaki gelişigüzel tavrın en yaygın örnekleri haline gelmiştir. Bununla birlikte, alana özgü kısıtlayıcılar ve yaya beklentileri dikkate alınmaksızın bu tür yapıların kentlere empoze edilmesi, yaya hareketini daha da kısıtlamaktadır. Bu soruna çözüm üretmek amacıyla, yaya köprülerinin planlama ve tasarım evreleri için birbirini tamamlayan iki aşamalı bir karar destek aracı önermekte, yerinde gözlemleri ve literatür bulgularını makine öğrenimi yöntemleriyle entegre eden karma bir yöntem yaklaşımı sunmaktadır. İlk aşamada yaya köprülerinin konumlarına ilişkin ortak inşa edilmiş çevre özellikleri keşfedilerek belirli bir konumda yaya köprüsüne ihtiyaç olup olmadığını tahmin etmek için bir karar ağacı modeli eğitilmiştir. Ancak bu yapılar yalnızca ihtiyaca dayanarak inşa edildiğinde kentsel bariyerlere dönüşmektedirler. Bu sebeple, yayaların yaya köprüsü kullanımını etkileyen temel faktörler literatür incelemesi aracılığıyla saptanmış, daha sonra araştırmacının yaya köprüsü konumlarına ilişkin gözlemleri ve zorunlu tasarım kriterleri ile birleştirilmiştir.Elde edilen bulgular bir tasarım kılavuzuna sentezlenmiş ve böylece yaya beklentileri, uygulanabilir tasarım ilkelerine dönüştürülmüştür. Son olarak, geliştirilen tasarım kılavuzu temel alınarak, modelin tahmin ettiği konumlarda yaya köprülerinin inşa edilme gerekliliği ve uygulanabilirliği, araştırmacı tarafından eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmiştir.